تشریح، اناتومی انسان Anatomy یا كالبدشناسی علمی است كه درباره ساختمان بدن واعضاء مختلف تشكیل دهنده آن، شكل ومجاورت آنها بحث می نماید.چون هدف ما مطالعه ساختمان بدن انسان می باشد، این علم را تحت عنوان آناتومی انسانی:Human Anatomy مورد بررسی قرار می دهیم. علم تشریح دارای شاخه های زیر می باشد:
آناتومی Gross anatomy or Macroscopic: عبارت است از مطالعه ساختمان بدن با چشم غیرمسلح كه با تشریح بدن مرده انجام می شود.
بافت شناسی Histology or Microscopic: علم بافتشناسی، ساختمان بدن واعضاء مختلف را با ابزارهایی مانند میكروسكوپ مورد مطالعه قرار می دهد.با ابداع روش های مختلف آزمایشگاهی، این شاخه ازعلم آناتومی دارای زیرگروه هایی مانند، سلول شناسیCytology، هستیوشیمی و… می باشد.
آناتومی تكاملی Developmental Anatomy: شاخه ای ازعلم تشریح است كه به مطالعه پیدایش و تكامل قبل و بعد از تولد می پردازد.
جنین شناسیEmbryology : این شاخه، چگونگی تشكیل سلول تخم و رشدو تكامل قبل ازتولد رامورد بررسی قرار می دهد.
آناتومی كودكان Pediatric Anatomy: مطالعه ساختمان بدن اطفال است.
آناتومی مقایسه ایComparative.A: اینشاخه ساختمان بدن حیوانات مختلف را با انسان مقایسه مینماید.
آناتومی كاربردی Applied.A: كاربردعلم آناتومی در پزشكی می باشد.
انسان شناسی Anthropology: این شاخه به مطالعه و بررسی پیدایش و تكامل انسان و شكل گیری آن در طول زندگی می پردازد.
مطالعه ساختمان بدن انسان هدف اصلی علم آناتومی انسان است. در این علم ساختمان بدن انسان به دو روش مورد مطالعه قرار می گیرد:
آناتومی ناحیه ای Regional.A: در این روش بدن انسان را به نواحی زیر تقسیم می كنند و هرناحیه را مستقلاً مورد مطالعه قرار می دهند.
الف) سروگردن ومغز Head , Neck & Brain
ب) تنه Trunk
ج) اندام ها Limbs
آناتومی سیستمی Systemic. A: دراین طریقه برحسب دستگاه های موجوددر بدن انسان، مطالعه آناتومیكی انجام می گیرد، مثلاً سیستم عصبی، سیستم گردش خون، گوارشی و…
تقسیمات آناتومی انسانی
استخوان شناسی: بررسی وشناخت شكل و استخوان های بدن انسان.
عضله شناسی: بررسی و شناخت عضلات مختلف بدن انسان.
مفصل شناسی: بررسی و شناخت شكل و نوع مفاصل بدن انسان.
احشاشناسی: بررسی و شناخت اندام های درونی بدن انسان.
آنچه در کتاب آناتومی انسان ویژه دانشجویان تربیت بدنی و علوم ورزشی تألیف دکتر جمشید همتی می خوانید :
فصل اول: تعاریف و مفاهیم آناتومی انسانی (کالبدشناسی)
- تقسیمات آناتومی انسانی
- وضعیت تشریحی بدن
- اصطلاحات آناتومیکی
- سطوح حركتی
- محورهای حركتی و حركت های
- حول آنها
- مركز ثقل
- حفره های بدن انسان
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل دوم: استخوانبندی و بدن انسان
- ساختمان استخوان
- انواع استخوان ها
- استخوان بندی بدن انسان
- بخش استخوان بندی ضمیمه ای
- استخوان بندی اندام فوقانی
- استخوان بندی اندام تحتانی
- بخش استخوان بندی محوری
- استخوان های جمجمه
- ستون مهره ها
- قفسه سینه
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل سوم:انواع مفاصل بدن
- مفصل
- مفصل فیبری
- مفصل سین دسموز
- مفصل درزی
- مفصل گامفوز
- مفصل غضروفی
- مفصل سینوویال
- بخش های مختلف مفصل سینوویال
- انواع مفصل سینوویال
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه 68
فصل چهارم:سیستم عضلانی
- عضله قلبی
- عضله صاف
- عضله اسکلتی
- عضلات سرو صورت وناحیه گردن
- عضلات تنه وستون مهره ها
- عضلات اندام فوقانی
- عضلات اندام تحتانی
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل پنجم: دستگاه عصبی
- تکامل دستگاه عصبی
- نرون
- انواع نرون ها از نظر عملکرد
- انواع نرون ها از نظر شکل
- مغز
- مغز پیشین
- مغز میانی
- پل مغزی
- بصل النخاع
- مخچه
- نخاع
- سیستم اعصاب محیطی
- پرده های مغز ونخاع
- بطن های مغزی
- مایع مغزی-نخاعی
- سیستم اعصاب خودکار
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل ششم: دستگاه تنفس
- اعضاءسیستم تنفسی
- ناف ریه
- تقسیم بندی دستگاه تنفسی
- پرده جنب
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل هفتم:دستگاه گردش خون
- قلب
- عروق اصلی قلب
- تغذیه قلب
- سیستم هدایتی قلب
- سیستم عصبی قلب
- عروق خونی
- سرخرگ ها
- وریدهای مهم بدن
- سیستم لنفاوی
- طحال
- خون
- انواع گردش خون
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل هشتم:دستگاه گوارش
- دستگاه گوارش
- مجاری گوارشی
- ارگان های ضمیمه ای
- لوزالمعده
- کبد
- کیسه صفرا
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه 151
فصل نهم:دستگاه ادراری
- دستگاه ادراری
- کلیه ها
- نفرون
- جریان خون کلیوی
- مثانه
- پیشابراه
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه
فصل دهم: دستگاه غدد درون ریز
- غده هیپوفیز
- غده تیروئید
- غده پاراتیروئید
- غده تیموس
- غده فوق کلیوی
- غده کاجی یا صنوبری
- لوزالمعده
- غدد جنسی
- سوالات چهار گزینه ای
- پاسخنامه